محمدجواد رحمانی – مدیر عامل موسسه خیریه سعادت پیشگان شهرستان آباده

اشرف السادات عاوی پور – رییس هییت مدیره موسسه خیریه سعادت پیشگان آباده

چکیده مقاله:

پژوهش حاضر به منظور بررسی جایگاه امر خیر و وقف در حقوق ایران صورت گرفت.پژوهش حاضر از نوع توصیفی و کتابخانه ای است. پژوهش حاضر از نوع مقطعی است. وقف یکی از حسنات موکد و از باقیات الصالحات است و بارزترین تجلی روحیه تعاون اجتماعی است که می توان زمینه اجرا و تامین عدالت ، توسعه و بالندگی اقتصادی ، فرهنگی و اجتماعی را در سایه آن تامین کرد. در لغت وقف به معنای ایستادن ، نگهداشتن ، منحصر کردن چیزی برای استفاده کسی است، امساک و اقامت کردن آمده است. قانون مدنی در تعریف وقف در ماده 55 مقرر داشته است : وقف عبارت است از این که عین مال ، حبس و منافع آن تسبیل شود. عامل وقف از دیریاز چه پیش از اسلام و چه بعد از اسلام در میان جوامع مختلف مخصوصا ادیان اسلامی به طرق مختلف وجود داشته است. وقف به معنای آن است که افرادی که خیر و نیکوکار هستند مقداری از مال خویش را از مالکیت خویش خرج کرده و به مالک اصلی و حقیقی اش که خداوند متعال است بر می گرداند تا مورد استفاده همگان و عموم مردم قرار گیرد. در طول تاریخ ، فرهنگ وقف نقش تعیین کننده ای در توسعه و آبادانی شهر و در تداوم زندگی مردم و کارکردهای سیاسی ، فرهنگی ، اقتصادی و اجتماعی و… دارد.از آن جایی که جامعه اسلامی برای رفع مشکلات خود نیاز به هزینه هایی دارد و نمی تواند به تنهایی درصدد رفع آنها برآید.بنابراین باکمک از این سنت حسنه می توان به این امر نایل گردید. وقف در ایران سابقه طولانی دارد .به طوری که نذورات و وقف اموال به آتشگاه ها و معابد از دوران باستان متداول بوده است و در دوره اسلامی نیز با تحول در شکل و احکام آن ادامه پیدا کرده است. اوقاف در ایران از زمان تصرف سرزمین ایران به دست عرب و در قرن اول هجری رو به گسترش و تحول نهاد. مرحله اول توسعه وقف در ایران با تصرف زمین های مفتوح العنوه ( اراضی که مسلمانان از کفار از طریق جنگ به تصرف در آوردند آغاز می شود. زیرا این گونه اراضی در حکم وقف است. در دوره خلفای عباسی که به عصر طلایی تمدن شهرت دارد ، رقبات موقوفه و درآمد آنها در تمام ممالک اسلامی رو به فزونی نهاد و مردم خیر اندیش و امرا و وزراء و بزرگان و تجار موقوفات زیادی را برای امور عام المنفعه از خود به یادگار گذاشتند. نتیجه گیری : امروزه جوامع ، مخصوصا کشورهای در حال توسعه و جهان سوم با مسایل و مشکلات مختلفی مواجه اند که به تنهایی قادر به حل و فصل آنها نیستند و از آن جایی که سنت وقف دارای کارکردهای سیاسی، فرهنگی ، اقتصادی ، اجتماعی و… است می تواند بخش عظیمی از این مسایل را حل نماید. در این راستا مسیولین اجتماعی می توانند از این سنت حسنه به نحو احسن استاده نمایند و گامی بلند در جهت آبادانی و توسعه کشور بردارند.

کلیدواژه ها:

امر خیر ، وقف ، حقوق ، ایران

«برای دریافت متن کامل مقاله در سیویلیکا کلیک کنید»

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.