مهدیه خانی سانیج – کارشناسی ارشد تاریخ

چکیده مقاله:

شهر یزد به عنوان بستر مناسب زندگی اقلیت زرتشتی در طول سالیان دراز از زمان باستان تاکنون آبستن حوادث مختلفی بوده است. این بهدینان در طول تاریخ گاه با مسالمت و گاه با نزاع هایی کوچک و بزرگ در کنار مسلمانان مرکزنشین ایران جامعه ای را تشکیل دادهاند که همواره در کنش و واکنش با مسلمانان و تساهل و تعصب آنها بوده است. این گروه که بازماندگان پیروان اوستا از عصر ساسانی هستند، تحت تاثیر عوامل بیرونی از جمله انجمنهای زرتشتی ساکن در هندوستان و عوامل درونی چون تحصیلکرده های جامعه خود شاهد تغییرات زیادی بوده و این تغییرات بالاخص در جنبه های آموزشی نمود یافته و در پیشبرد فرهنگ و گسترش آموزشوپرورش نوین در شهر یزد حتی در بین مسلمانان موثر بودهاند. خیریه های زرتشتی و خیرین ثروتمند به دین بر اساس آموزه های دین خود و با هدف حفظ جامعه و دین زرتشتی در کشور ایران از نابودی در دوران هرجومرج و نبود قدرت مرکزی منسجم آغاز به فعالیت کردند. این تشکلهای مدون در قالب انجمن خیریه در ابتدا تحت نظارت پارسیان هندوستان و شاخه اصلی آنها در این کشور شروع به فعالیت کرده و نیروهایی را آموزش دادند که در سالهای آتی هدایت تشکیلات و اماکن و مدارس خود در شهر یزد را به آنها سپردند. ایجاد و رشد آموزشوپرورش نوین، بهبود اوضاع بهداشتی درمانی- رفاهی و اقتصادی مردم مسلمان و زرتشتی با اقدامات مالی و معنوی پارسیان هند آغاز شد و تاثیرات خود را با تربیت یک نسل دانش آموخته علوم نوین بر فرهنگ مردم این شهر مذهبی گذارد. هدف یک دهشمند یا انجمن زرتشتی در ابتدا بر اساس حب وطن ، آموزه های دین، اندیشه رادی و کفاره گناهان بود اما در نهایت با ظهور تجددگرایی در عصر پهلوی اول و تاثیر قدرتهای غربی چون انگلیس بر آنها باعث تغییر در جامعه متعصب و مذهبی شهر یزد شد. البته در تمامی این سالها فعالیت مسلمانان خیر در کنار دهشمندان زرتشتی برای ایجاد آب انبار، درمانگاه، داروخانه، پرورشگاه و مدارس نوین نمود کامل دارد. حتی در امور سیاسی مانند مبارزات مشروطه خواهی انقلابیون مسلمان و زرتشتی به موازات هم برای پیروزی مشروطه و تصویب قانون تساوی حقوق اقلیتها فعالیت داشتند. در این مقال با بررسی کوتاهی از وضعیت عمومی زرتشتیان به نحوه و نوع فعالیتهای آنها در امور اجتماعی، بهداشتی و آموزشی در یزد میپردازیم . البته با روش تحقیقات تاریخی و شیوه های توصیفی-تحلیلی مبتنی بر اسناد و منابع و به همت تاریخ شفاهی اهداف و انگیزه های خیرین و انجمنهای خیریه بررسی شده و نمونه ای از آنها ذکر میشود.

کلیدواژه ها:

خیریه، زرتشت، یزد، قاجار، پهلوی

 

 

«برای دریافت متن کامل مقاله در سیویلیکا کلیک کنید»

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.